Założenie parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika zostało założone i sfinansowane przez dalekowzrocznych, pracowitych i pobożnych polskich imigrantów, którzy przybyli do Chicopee w latach 80. XIX wieku. Młodzi Polacy byli zdeterminowani, aby założyć i sfinansować własny kościół, w którym mogliby modlić się w swoim ojczystym języku, pielęgnować polskie zwyczaje i tradycje, które wysoko cenili, oraz cieszyć się poczuciem akceptacji i bezpieczeństwa. Poświęcenie Bogu, rodzinie, ojczyźnie, etyce pracy i kościołowi było znakiem rozpoznawczym Polaków. Polskie korzenie parafii są głębokie, a gałęzie, które rosną od ponad wieku, rozprzestrzeniły się szeroko. Nawet pobieżne przejrzenie spisu parafian potwierdza duże zróżnicowanie etniczne parafian.
Święty Stanisław Biskup i Męczennik – Historia
Pierwszy kościół W 1890 roku biskup powierzył organizację polskiego kościoła ks. Franciszkowi Chałupce. Pierwszy kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika, drewniany, znajdował się na działce, na której obecnie stoi szkoła św. Stanisława. Pierwszą mszę, pasterkę, odprawił ks. Chałupka w Boże Narodzenie 1891 roku w niedokończonym kościele. Był to nie tylko pierwszy kościół parafii św. Stanisława, ale także pierwszy polski kościół w zachodnim Massachusetts.
Bracia Franciszkanie obejmują przywództwo. Przez nieco ponad dekadę parafia znajdowała się pod patronatem księdza diecezjalnego, ale na początku XX wieku duchowe kierownictwo parafii powierzono Franciszkanom z Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych. Franciszkanie będą obchodzić stulecie swojej posługi w kościele św. Stanisława w lipcu 2002 roku. Parafia jest duża, prężna i spójna, ale nie jest już wyłącznie polska. Wszyscy proboszczowie byli rodowitymi Polakami lub Amerykanami polskiego pochodzenia. Jednak w parafii posługę duszpasterską pełniło wielu księży spoza Polski.
Drugi Kościół Drugi kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika, położony przy Front Street w Chicopee w stanie Massachusetts, został zbudowany w 1908 roku, aby pomieścić rosnącą liczbę parafian. Imponujący, przypominający katedrę kościół z piaskowca, zbudowany w stylu neobarokowym, jest uważany za jeden z najbardziej imponujących kościołów w okolicy. Przestronne wnętrze kościoła może pomieścić co najmniej 800 wiernych w nawie głównej i dwóch bocznych. W 1920 roku na chórze zainstalowano organy piszczałkowe.
Witraże i stacje. Bazylikę zdobią jedne z najwspanialszych witraży, dzieła utalentowanych europejskich artystów. Każdy witraż, a jest ich wiele, ma swój własny temat. Na ścianach, pośród witraży na pierwszym piętrze, znajdują się stacje Drogi Krzyżowej. Artystycznie rzeźbione i malowane postacie każdej stacji Drogi Krzyżowej umieszczone są w odpowiednich niszach. Bazylika jest pełna symboliki religijnej.
Kościół Dolny. Parafianie mieli szczęście, że mogli korzystać zarówno z górnego, jak i dolnego kościoła, w których wierni mogli odprawiać nabożeństwa. Kościół Dolny ma bardziej współczesny styl architektoniczny. W dolnym kościele codziennie odprawiane są msze święte, spowiedzi, wystawienie i adoracja Najświętszego Sakramentu, a także inne nabożeństwa. W specjalnie zbudowanych gablotach w pobliżu zakrystii znajduje się pokaźna kolekcja relikwii w relikwiarzach.
Szkoła św. Stanisława W ciągu dekady od formalnego ustanowienia parafii, parafianie i ich proboszcz uznali za sprawę najwyższej wagi utworzenie szkoły, do której dzieci parafii mogłyby uczęszczać. W szkole uczyłyby się podstawowych umiejętności potrzebnych w życiu codziennym i otrzymywałyby solidne nauczanie religijne. Miałyby również styczność z językiem polskim, kulturą i dziedzictwem. Dzieci uczyłyby się w języku polskim i angielskim. Trzy siostry felicjanki otworzyły pierwszą szkołę parafialną w 1897 roku, korzystając z dwóch sal lekcyjnych w piwnicy kościoła. Siostry Franciszkanki św. Józefa pracowały w szkole od 1902 roku. Od połowy XX wieku do personelu dodawano nauczycieli świeckich, ponieważ brakowało sióstr.
Wraz z rozwojem szkoły wprowadzono wiele zmian. Wybudowano nowe budynki szkolne. Po wybudowaniu drugiego kościoła, pierwszy kościół przekształcono w szkołę i salę parafialną. W ciągu kilku lat zapotrzebowanie na nową przestrzeń szkolną wzrosło. Sekcja I szkoły murowanej została wybudowana i otwarta w 1916 roku. W 1925 roku pierwszy kościół został zburzony, aby zapewnić miejsce dla Sekcji II szkoły murowanej. Rozbudowana szkoła murowana została otwarta w 1926 roku. Służyła jako szkoła parafialna i ośrodek do 1973 roku, kiedy to zniszczył ją niszczycielski pożar. Nowa szkoła, która powstała z popiołów, została otwarta 5 stycznia 1976 roku. Program nauczania był stale oceniany, ulepszany i rozszerzany, aby zapewnić wzorowy program edukacji dla dzieci od przedszkola do klasy 8. Szkoła uzyskała akredytację New England Association of Colleges and Schools w 2000 roku.
Cmentarz św. Stanisława. W 1924 roku parafia zakupiła działkę przy Montgomery Street w Chicopee w stanie Massachusetts pod cmentarz św. Stanisława. Działka zajmowała powierzchnię 125 akrów (ok. 48 hektarów). Cmentarz znajduje się około 5 kilometrów od bazyliki św. Stanisława. Duży cmentarz jest wyjątkowo dobrze utrzymany. Mała, odnowiona kaplica jest wykorzystywana do pochówku w razie niepogody.